Trąbka

Współczesna trąbka składa się z metalowej rury, najczęściej wykonanej z mosiądzu, rzadziej z metali szlachetnych. Rura skręcona jest w pętlę. Z jednej strony zakończona kielichowym lub stożkowym ustnikiem, a z drugiej rozszerzeniem w kształcie dzwonu (czarą). Zespół trzech zaworów (najczęściej tłoków) otwiera lub zamyka drogi przepływu powietrza, umożliwiając zmianę wysokości dźwięku. Trąbka wyposażona jest także w jeden lub więcej zaworów pozwalających na usuwanie gromadzącej się wilgoci (śliny grającego i skroplonej pary wodnej). Brzmienie trąbki w dużej mierze zależne jest od techniki gry i może być łagodne i melodyjne bądź ostre i wibrujące. Charakterystyczna dla tego instrumentu jest duża siła dźwięku i donośność. Zastosowanie tłumików pozwala na zmianę siły i barwy dźwięku. Współczesna trąbka znana jest w swej formie od 1813 roku, kiedy to wyposażono ją w zawory, co znacznie ułatwiło technikę gry. Wczesna trąbka, wywodząca się z archaicznych instrumentów blaszanych, bardziej przypominała współczesny róg (waltornię) niż dzisiejszą trąbkę. Bez zaworów i o ograniczonych możliwościach technicznych używana była do grania fanfar. Dopiero w XVII i XVIII wieku wypracowano technikę gry na trąbce clarino. Wykorzystywali ją powszechnie kompozytorzy epoki baroku, m.in. Johann Sebastian Bach i Georg Friedrich Händel. Gra na trąbce clarino, niezwykle trudna i wymagająca znacznych umiejętności technicznych, stała się bardzo intratnym zawodem. Clariniści byli najlepiej opłacanymi instrumentalistami swych czasów. W połowie XVIII wieku znaczenie trąbki w muzyce zaczęło się zmniejszać. Mimo prób ulepszenia instrumentu nie osiągnięto znaczących rezultatów. Przetrwała zmiana kształtu ustnika na płytszy, co w pewnym stopniu ułatwiło grę w wyższych rejestrach. Inną próbą było skonstruowanie trąbki suwakowej, mającej tę samą zasadę działania co puzon. Rozwiązało to problem wydobywania wszystkich dźwięków, lecz uczyniło trąbkę stosunkowo powolnym instrumentem, uniemożliwiając grę w szybkich tempach. Trąbka suwakowa sporadycznie używana jest do dziś. Wprowadzenie zaworów w 1813 ułatwiło technikę gry i umożliwiło wydobycie wszystkich dźwięków chromatycznych w całej skali instrumentu. Aczkolwiek partię trąbki umieszczali w swych kompozycjach tacy kompozytorzy jak Hector Berlioz, Gioacchino Rossini czy Igor Strawinski, trąbka nie wróciła do swej świetności z czasów clarino. Dopiero w latach czterdziestych XX wieku nastąpił renesans instrumentu za sprawą muzyków jazzowych. Odkryli oni wyjątkowe cechy tego instrumentu i powiększyli jego możliwości. Wypracowane przez nich techniki gry były często adaptowane przez muzyków wykonujących repertuar klasyczny. Do najwybitniejszych trębaczy jazzowych należą:
Tomasz Stańko
Piotr Wojtasik
Henryk Majewski

W szkołach muzycznych na trąbce mogą grać dzieci od wieku 7 lat (optymalnym wiekiem, kiedy płuca są odpowiednio wykształcone, jest ok. 8-9 rok życia, lecz w przy odpowiednim postępowaniu dydaktycznym naukę gry na tym instrumencie można rozpocząć w bardzo młodym wieku).